འགོས་ལོ་ཆོས་གྲུབ་ཚང་ནི་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་དགུ་པའི་དུས་མགོ་ཙམ་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་།རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་ཀའི་སྐད་ཡིག་མཁྱེན་པས་ཆོས་གཞུང་མང་པོ་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་བ་མཛད།ལྷག་པར་དུ་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་དགུ་པའི་དུས་དཀྱིལ་ཙམ་དུ་ཏུན་...

སྐ་བ་དཔལ་བརྩེགས་ནི་སྐུ་ན་ཆུང་དུས་ནས་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་ཆེད་དུ་སྐྱེད་སྲིང་བྱས་པའི་ལོ་ཙཱ་བ་ཞིག་ཡིན་ལ།ན་སོ་ཆེར་སོན་ནས་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་རིང་གི་ལོ་ཙཱ་བ་རབ་དགུའི་གཞོན་པ་གསུམ་གྱི་གྲས་སུ་གྱུར་པར་མ་ཟད།ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ནས་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་བར་ཏེ།བཙན་པོ་གདུང་རབས་གསུམ་གྱི་རིང་ལ་ཡིག་སྒྱུར་གྱི་ལས་ཀ་མཚམས་བཞག་མ་མྱོང་ཞིང༌།ཞུས་ཆེན་འཕེར་བའི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོར་གྱུར་ནས་བོད་ཀྱི་ཡིག་སྒྱུར་ལས་དོན་ཐད་བྱས་རྗེས་གལ་ཆེན་བཞག་ཡོད་པས།འདིར་ཁོང་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་ཡིག་སྒྱུར་ལོ་ཆེན་སྔ་གྲས་སུ་གྱུར་ཚུལ་དང༌།མི་ཚེ་གང་བོ་ལོ་ཙཱའི་བྱ་གཞག་ལ་བསྟིམས་ཚུལ།པཎྜི་ཏ་གང་མང་གདན་དྲངས་ཚུལ།རྒྱུན་འཛིན་གྱི་བུ་སློབ་བསྐྱངས་ཚུལ།འགྱུར་ལེགས་ཕོན་ཆེན་ཕྱི་རབས་པར་གསོས་སྐལ་དུ་བཞག་ཚུལ།ཕྱིས་བྱུང་ལོ་ཙཱ་བ་དག་ལ་མ་ནོར་གཞུང་བཟང་བསྟན་ཚུལ།སྔར་བསྒྱུར་ཡིག་ཆར་མི་འཁྲུག་པའི་དཀར་ཆག་བཟོས་ཚུལ་བཅས་ཕྱོགས་བདུན་ནས་ཁོང་གིས་ལོ་ཙཱའི་ལས་དོན་ཐད་བཞག་པའི་ཕྱག་རྗེས་རགས་ཙམ་གླེང་འདུག།...

རྩོམ་འདིར་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་དུས་མཇུག་ཏུ་བྱོན་པའི་བོན་གྱི་མཁས་པ་སྒ་སྟོན་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་མཚན་ལགས་ཀྱི་དགག་སྒྲུབ་བསམ་བློ་དང་དེའི་རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བྱུང་ཁུངས་གླེང་ཡོད་ལ།དེའང་ཚན་པ་དང་པོར་ཁོང་གི་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས་དང་།གཉིས་པར་ཁོང་གི་དགག་སྒྲུབ་བསམ་བློ་དང་སྙིང་སྟོབས་གླེང་བ།གསུམ་པར་ཁོང་གི་དགག་སྒྲུབ་བསམ་བློ་དེའི་རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་གང་ཡིན་པ།བཞི་པར་ཁོང་གི་དགག་སྒྲུབ་བསམ་བློའི་རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བྱུང་ཁུངས་དང་།ལྔ་པར་དེའི་ཐུན་མིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་བཅས་གླེང་བ་བརྒྱུད།མཁས་པ་ཁོང་ནི་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་སྐྱེས་བུ་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་།ཁོང་གིས་དུས་རབས་བཅུ་པའི་གཡས་གཡོན་ནས་དར་ཁྱབ་བྱུང་བའི་རྒྱུད་སྡེ་གཙིགས་སུ་འཛིན་པའི་རིགས་ལམ་ཐོག་ནས་བོན་གྱི་གཏེར་སྙན་སོགས་གསུང་རབ་རྣམས་ལ་ཕྱིར་རྟོག་དང་བྱི་དོར།སྟོན་པ་བྱོན་ཚུལ་དང་།བསྟན་པ་དར་ནུབ།བོན་སྒོ་བཅོས་བསླད།བཤེས་གཉེན་དོན་ལྡན་ཡིན་མིན་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ནས་དོགས་སློང་དང་དགག་བཞག་དག་ཐེར་སོགས་གནང་ཡོད་པ་གླེང་ཡོད།...

སྨན་རམས་པ་རྗེ་བཙུན་ངག་དབང་བསྟན་འཛིན་མཆོག་ནི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཁྲི་ཀ་རྫོང་དཀར་བརྗིད་གྲོང་བརྡལ་གྱི་ཁོངས་གཏོགས་སྒོ་མེ་ལྕང་རྭ་ཚོ་བདུན་གྱི་ནང་གསེས་སྐེ་ཀྱཱ་སྡེ་བར་རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་བའི་ས་མོ་ལུག་སྟེ་སྤྱི་ལོ་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་དང་བཅུ་དགུ་ལོར་སྐུ་འཁྲུངས།...

སྨྲ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་སྒོ་མེ་གྲགས་པ་རྒྱ་མཚོའི་མཛད་རྣམ་ཉུང་བསྡུས་སུ་གླེང་བ།...

ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པས།ལ་ལ་འཁྲུལ་འབྱམས་ཁ་ཅིག་མུ་ཏོའི་ཕྱེ།།ཕལ་ཆེར་ཐེ་ཚོམ་འགའ་ཞིག་དོན་བྲལ་རྫུན།།འགའ་ཞིག་ཤེས་རློམས་ཐུབ་ཚོད་སྨྱོན་པའི་གར།།མང་བོས་མུན་མདའ་གཏད་བྲལ་ཅི་ཡང་བྱས།།ཞེས་པ་འདི་ལ་བསམ་བྱ་མང་དུ་ཡོད་པར་ངེས་སོ།།...

རྨ་དགེ་བའི་བློ་གྲོས་ནི་བོད་ཀྱི་ཚད་མ་རིག་པའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་མཛད་རྗེས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ཡང་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་ཕྲ་རྙེད་དཀའ།འདིའི་ནང་དུ་ཁོང་གི་སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་དང་མཛད་རྗེས་ལ་རྒྱུས་ལོན་གང་ནུས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།འབྲེལ་ཡོད་ཆོས་འབྱུང་དང་རྣམ་ཐར་དང་འགྱུར་བྱང་ཁག་སོགས་ལ་བརྟག་ན་རྨ་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་བའི་བློ་གྲོས་ནི་ལོ་ཆེན་རིན་བཟང་ཁ་ཆེ་རུ་ཕེབས་དུས་རོགས་སུ་ཁྲིད་པའི་རིག་པ་ཅན་གྱི་ཁྱེའུ་ལྔ་ལས་གཉིས་གྲོངས་ནས་གསུམ་ལུས་པའི་གྲས་ཀྱི་གཅིག་ཡིན།འཁྲུངས་གཤེགས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་གསལ་པོར་ཤེས་དཀའ་ཡང་རགས་པའི་ཚོད་རྩིས་བྱས་ན་སྤྱི་ལོ(997)ཡས་མས་ལ་འཁྲུངས་ནས་སྤྱི་ལོ(1070)ཡས་མས་ཤིག་ལ་གཤེགས་སམ་སྙམ་པ་ཡོད།ཁོང་གིས«རྣམ་འགྲེལ»དང་དེའི«རང་འགྲེལ།»«ལྷ་དབང་བློའི་འགྲེལ་པ།»ཤཱཀྱ་བློའི«འགྲེལ་བཤད།»«རྩོད་པའི་རིགས་པ»བཅས་ཚད་མའི་གཞུང་ཆེན་ལྔ་བོད་དུ་འགྱུར་ཞིང་།ཚད་མ་རྙིང་པའི་འཆད་ཉན་གྱི་སྲོལ་གཏོད།«བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་སྒྲོན་མ»བོད་འགྱུར་མཛད་དེ་ལམ་རིམ་གྱི་བསྟན་པ་དར་བ་ལ་ཕྱག་རྗེས་བཞག།གཞན་ཡང་ཤེར་ཕྱིན་དང་གསང་སྔགས་འདུལ་བ་སོགས་ཀྱི་གཞུང་མང་པོ་ཞིག་བོད་འགྱུར་མཛད།ཁོང་ལ་བོད་དུ་གཏན་ཁེལ་བྱས་པའི་འབྲོག་ས་དང་།མི་ཁྱིམ་སོགས་ཀྱང་བཀུར་བཟོས་སུ་སྤྲད་པ་དང་།སྔ་ཕྱི་རུ་འོད་ལྡེ་དང་བྱང་ཆུབ་འོད་དང་ཞི་བ་འོད་དང་རྩེ་ལྡེ་བཅས་ཀྱིས་བཀས་བསྐུལ་ནས་གཞུང་བསྒྱུར་བ་ལས་སྐབས་དེའི་མངའ་རིས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱལ་དག་དང་འབྲེལ་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ།རྨ་དགེ་བློའི་བྱུང་བ་རྒྱས་པ་གང་དུ་ཡང་མི་གསལ་ལ།ཕྱིས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་འགར་རྨ་དགེ་བློ་དང་།རྨ་བན་ཆོས་འབར།རྨ་ཆོས་ཀྱི་ཤེས་རབ་གསུམ་ཕན་ཚུན་ནོར་བ་མཐོང་ཡང་དོན་ལ་མི་དེ་གསུམ་ནི་རུས་གཅིག་པའི་མཁས་པ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་ཡིན།འདི་ལས་ལོ་ཙཱ་བ་ཁོང་གི་སྐུ་ཚེ་ལོ་རྒྱུས་དང་གསུང་རྩོམ།བོད་ཀྱི་ཚད་མ་རིག་པ་ལ་བཞག་པའི་མཛད་རྗེས་སོགས་རགས་ཙམ་ཞིག་ཤེས་ཐུབ་ཅིང་།ཁོང་གི་སྐོར་ལ་ཕྱིས་ཀྱི་མཁས་པའི་ནོར་འཁྲུལ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་བསལ་བར་ནུས་སོ།།...

«དཀར་ཆབ་ཆེན་མོ»ལས“དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་བཞེས་ནས་གཡུ་ཕུག་གཤིར་མདའ་ན་འདས།གདུང་འབོག་མདོ་ན་བཞུས་པ་ལ།རྟེན་ཀུན་བཟང་གི་སྐུ་གཅིག་དང་།དབལ་གསས་ལྷ་རྒོད་གཙོ་མཆོག་བླ་ཆེན་གྱི་ལྡེམས་སྐུ་ལ་སོགས་ཤིན་ཏུ་མང་བར་བྱོན།ཁོང་རང་གི་ཕྱག་རྟེན་པ་དོ་ཁང་དགེ་བཤེས་རིང་མོས་གདུང་ཐལ་སྤར་གང་ལོན་པའི་ནང་ནས་ཀྱང་།ཤ་རི་རམ་བཅུ་ཐམ་པ་བྱུང་འདུག་གོ།”[9]ཞེས་གསལ་བས་ཁོང་དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་གཉིས་བཞུགས་པ་ཤེས་ཐུབ།དེ་ལྟར་ན་ཁོང་རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་ལྕགས་གླང(༡༣༠༡)ལོར་གཤེགས་པ་དཔོག་ཐུབ།ཁོང་སྐུ་གཤེགས་པའི་ས་གནས་གཡུ་ཕུག་གི་གཤེར་མདའ་ཞེས་པ་འདི་ད་སྔོན་གང་དུ་ཡིན་པ་གསལ་པོ་མ་ཤེས་མོད།«དཀར་ཆབ་ཆེན་མོ»ལས“འགྱི་རྐེ་འདོར་གསུམ་གཡུ་གཤིས་ལ་སོགས་འབྲི་སྟོད་རྣམས་བཟུངས།ནང་ཆེན་གྲགས་པས་གཡུ་གཤིས་སུ་ལྷ་ཁང་དང་དགོན་པ་མཛད།”ཅེས་གསལ་བས།འབྲི་ཆུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྟོད་ངོས་སུ་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ་བོ།།...

དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་སྟོད་ཙམ་ལ་རྒྱ་གར་དུ་ཉི་མ་ལྟ་བུར་གྲགས་པའི་ཁ་ཆེ་པཎ་ཆེན་གྱིས་ནཱ་ལེནྡྲའི་མཁན་ཐོག་མཇུག་མ་སྐྱོང་བའི་རིང་གར་ལོག་གི་དམག་གིས་ཡུལ་དབུས་བརླག་ཚེ།པཎ་ཆེན་ཁོང་རྒྱ་གར་བྱང་གི་བཻཌཱུརྱ་ཚོང་འདུས་སུ་ཉེན་བྱོལ་ལྟ་བུར་བཞུགས་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་ཁྲོ་ཕུ་ལོ་ཙཱ་བ་བྱམས་པའི་དཔལ་གྱིས་ཐོས་ནས།ཁྲོ་ཕུ་ལོ་ཆེན་གྱིས་ལམ་གྱི་དཀའ་བ་དང་དུས་ཟིང་གི་ཉེན་ཁ་སོགས་ལ་ཅི་མི་སྙམ་པར་སྤྱི་ལོ1204ལོར་ཁ་ཆེ་པཎ་ཆེན་འཁོར་པཎ་ཆུང་དགུ་དང་བཅས་པ་བོད་དུ་སྤྱན་དྲངས་ནས།རང་རེའི་ཐུན་མིན་དང་ཐུན་མོང་རིག་གནས་ཐད་ལ་མཛད་རྗེས་བླ་མེད་བཞག་ཡོད་པས་འདིའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་རིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ།...

རྩོམ་ཡིག་འདིའི་བརྗོད་དོན་གྱི་སྙིང་བོ་ནི་དེ་ལ་དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ནང་བྱོན་པའི་ངེད་ཅག་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཀྱཱ་ཡོངས་འཛིན་བློ་བཟང་དོན་གྲུབ་དང་རྐ་ཕུག་པཎྚི་ཏ་བློ་བཟང་དོན་གྲུབ་གཉིས་ཀྱི་བྱུང་བ་གླེང་པ་ལྷན་དུ།དེང་གི་ཆར་བོད་ཀྱི་རིག་པའི་གདེང་ཀ་ན་མངོན་པར་མཛེས་པའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་དང་ཞིབ་འཇུག་མཁས་པ།བློ་ལྡན་གཞོན་ནུ་སྐོར་ཞིག་གིས་དེ་གཉིས་མཁས་པ་གཅིག་ཡིན་ཚུལ་བཤད་ཅིང་དེར་མ་ཟད་དཔྱད་རྩོམ་ཡང་རེ་འགའ་སྣང་བ་ལ་ཁུངས་ལྡན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་དང་ལོ་ཚིགས་རྣམས་གུང་བསྒྲིགས་ཏེ་རྐ་ཕུག་ཚང་སྐུ་གཤེགས་ནས་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་གི་རིང་ལ་ད་དུང་ཨ་ཀྱཱ་ཡོངས་འཛིན་སྐུ་འཚོ་གཞེས་གནང་ཡོད་པ་སོགས་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པ་དུ་མའི་གནོད་པས།ལྟ་ཚུལ་དེ་ལ་སུན་འབྱིན་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་བགྱིས་ནས་ཁོང་རྣམ་པ་གཉིས་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་སོ་སོ་བ་ཞིག་ཡིན་ཚུལ་ཐག་གིས་བཅད་དེ་སྨྲས་ཡོད་པ་ཡིན།...