དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་རིག་གནས་འཆམ་མཐུན་གྱི་སྒོ་གླེགས་རྡུང་མཁན་ཞིག

གླེང་བསླངས་ཏེ་མཚམས་སྦྱོར་བ།
       བོད་དུ་སྒྲ་སྒྱུར་གྱི་གཙུག་ལག་དར་བ་ནས་བཟུང་ལོ་ཙཱ་བ་དང་པཎ་གྲུབ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱག་དཔེ་མང་དུ་བསྣམས་ནས་ཕེབས་པ་དང་། གནའ་བོའི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་གཙུག་ལག་གྲངས་ལས་འདས་པ་བོད་སྐད་དུ་ཡང་དག་པར་བསྒྱུར་བས། ད་ལྟ་ཡང་དབུས་གཙང་གི་ས་སྐྱ་དགོན་སོགས་ཆོས་ཀྱི་གྲྭ་སོ་སོར་གནའ་དཔེ་བྲག་རིའི་གཏོས་དང་མཉམ་པ་མཐོང་ཐུབ། དེ་ནི་ནང་བསྟན་རིག་གནས་བོད་དུ་དྲངས་པའི་བྱེ་བྲག་གི་མཚོན་རྟགས་ཤིག་ཏུ་བགྲང་རི་བ་དང་། གནའ་བོའི་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱི་དབར་ལ་བྱུང་བའི་རིག་གནས་བརྗེ་རེས་ཀྱི་དན་རྟགས་ཤིག་ཀྱང་རེད། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་དུས་སྟོད་ནས་རིག་གནས་སླར་གསོའི་སྙིང་ཁམས་ཅན་པཎྚི་ཏ་རཱ་ཧུ་ལ་སཱདྐྲྀཏྱཱཡ་ཡན(Rahula Sankrityayana) (གཤམ་ནས་རཱ་ཧུ་ལ་ཞེས་དགོད་རྒྱུ་ཡིན)ལགས་ཐེངས་དུ་མར་བོད་ཀྱི་ཆོས་གྲྭ་ཁག་ཏུ་བསྐྱོད་སྟབས་ཀྱིས།གནའ་བོའི་ལེགས་སྦྱར་དཔེ་རྙིང་མང་པོ་འཚོལ་སྡུད་ཐུབ་པ་བྱུང་ནས། རྒྱ་གར་ཤེས་རིག་གི་མུན་པ་དེ་སླར་ཡང་གྲོལ་བར་བྱས་པས་རཱ་ཧུ་ལ་མཆོག་ནི་རྒྱ་གར་ཤེས་རིག་བསྐྱར་དར་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་ཀྱི་རླབས་ཆེན་མི་སྣ་ཉག་ཅིག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་། བོད་རྒྱ་ཤེས་རིག་གཅིག་མཐུན་ཚོགས་པའི་འདུ་ཤེས་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་བའི་མཛད་བཟང་གི་དབུ་འདྲེན་ལྟ་བུར་ཡང་གྱུར། ཁོང་ལ་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ནང་བྱུང་བའི་རིག་གནས་འཆམ་མཐུན་གྱི་སྒོ་གླེགས་རྡུང་མཁན་ཞིག་གི་མཚན་སྙན་གདགས་རུང་ངོ་སྙམ་པ་བྱུང་། དེའི་ཕྱིར་རཱ་ཧུ་ལའི་མི་ཚེའི་གནས་ཚུལ་ཁག་ཅིག་དང་གནའ་བོའི་དཔེ་རྙིང་སྡུད་སྒྲིག་གནང་བའི་མཛད་བཟང་རགས་ཙམ་བརྗོད་ན།
དང་པོ། རཱ་ཧུ་ལའི་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་སྐོར་སྐྱོད་ཐེངས་བཞི།
       སྐོར་སྐྱོད་ཐེངས་དང་པོ།
       སྤྱི་ལོ༡༩༢༦ལོར་ཁོང་གི་དངོས་སློབ་ཏུ་གྱུར་པ་ནང་པའི་དགེ་སློང་གྲགས་ཅན་ཨ་ནཌ་ཀུ་ས་ལ་ཡཱ་ཡན་ལ་འཕྲད་པ་དང་། ཁ་ཆེའི་ཡུལ་དང་ཀར་གིལ་སོགས་བརྒྱུད་ནས་ལ་དྭགས་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་ཤིང་། ཚུར་བོད་ཡུལ་དུ་བྱོན་ཏེ་དབང་ལུང་ཁྲིད་གསུམ་གྱི་གསན་པ་ཆེས་ཆེར་མཛད་པའི་སྟ་གོན་བྱས། འོན་ཀྱང་། སྐུ་དྲག་ཁྱིམ་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་བ་བྱུང་སྟབས་ཀྱིས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱུན་རིང་བའི་དཔེ་རྙིང་དང་ཐང་ཀ་མང་པོར་མཇལ་ཐུབ་པ་དང་། སྐབས་དེའི་ལྷ་སའི་སྐུ་དྲག་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཁག་ལ་ངོ་ཆེན་ཞུས་པས་རིག་གནས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་གནའ་བོའི་རྒྱུ་རྙིང་མང་པོ་འོས་སྦྱོར་གནང་བ་ན། ཕྱག་ཏུ་ཡོད་པའི་དངུལ་ལོར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐང་རྙིང་དང་དཔེ་རྙིང་མང་པོར་བརྗེས་པས་སྐབས་འདིར་རཱ་ཧུ་ལ་ཁོང་ལ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་འགྲོ་གྲོན་ཐད་དུ་ཡང་དཀའ་ཁག་མི་ཉུང་ཙམ་བྱུང་བར་བཤད་ཅིང་། མཐར་བོད་ཡིག་གི་དཔེ་རྙིང་སོགས་རྒྱུ་ཆ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ལྷག་བླུས་པ་དྲེལ་རྟ་བཅོ་བརྒྱད་ལོངས་པ་དང་བཅས་ཕྱིར་རང་ཡུལ་དུ་ཆས།
       སྐོར་སྐྱོད་ཐེངས་གཉིས་པ།
       སྤྱི་ལོ༡༩༣༤ལོར། རཱ་ཧུ་ལ་མཆོག་ལེ་དབར་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་བརྒལ་ཏེ་སླར་ཡང་ཡུལ་དབུས་ལྷ་སར་འབྱོར་ཞིང་། ཁོང་གིས་སྔོན་གྱི་ཉམས་མྱོང་ལ་གཞིགས་ཏེ་སྐུ་དྲག་ཆེ་ཤོས་དང་མི་སྣ་གལ་ཆེན་མང་པོར་བོད་ཡུལ་དུ་དཀོན་པའི་དངོས་པོ་སོགས་སྐྱེས་སུ་བསྩལ་བས། དེ་ཀུན་ཡང་རཱ་ཧུ་ལ་ལགས་དང་འདྲིས་ཆ་དོད་པོ་བྱུང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་སྣ་ཆེ་ཁག་གིས་བྲིས་པའི་ཅི་འདོད་ཀྱི་བཀའ་ཤོག་སོགས་ཀྱང་ཁོང་གི་དགོས་མཁོ་ལྟར་གནང་ཡོད་པར་བཤད། དེ་རྗེས་རཱ་ཧུ་ལ་མཆོག་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་དང་ལབ་གླེང་མང་པོ་བྱས་པ་བརྒྱུད་གྲོགས་པོར་གྱུར་ཅིང་ལྷ་ས་ནས་ཆས་ཏེ་འཕན་ཡུལ་དང་རྭ་སྒྲེང་ཕྱོགས་སུ་གནས་སྐོར་ལ་ཆས། རྭ་སྒྲེང་དུ་རྒྱ་དཔེ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡོད་ཟེར་ཡང་ཕྱག་མཛོད་དེས་པཎྚི་ཏ་ཕྱི་གླིང་གི་རིགས་སུ་དོགས་ནས་མཇལ་ཁ་མ་བཏང་མོད། ལོ་དེའི་ཧོར་ཟླ་བདུན་པ་ཙམ་ལ་ཡར་འབྲོག་བརྒྱུད་དེ་རྒྱལ་རྩེ་ལ་སླེབས་ཤིང་། དེ་ནས་བྱང་ངོས་སུ་ཉིན་གཅིག་གི་རྐང་འགྲོས་བརྒྱུད་ཁ་ཆེ་པཎ་ཆེན་དུས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ཆེན་པོ་བཞིའི་ཡ་གྱལ་སྤུས་ཁང་ཚོགས་པ་ཞེས་པར་མཇལ་བ་དང་། རིམ་བཞིན་ཞ་ལུ་རི་ཕུག་སོགས་སྔོན་བྱོན་མཁས་པ་མང་པོའི་གདན་སར་མཇལ་ཏེ་ཕྱིན་པ་སོགས་མཁས་དབང་དགེ་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང་དུའང་གསལ། ཉིང་སྟོད་སྨོན་འགྲོའི་ལྷ་ཁང་དང་ཨེ་ཝཾ་ཆོས་ལྡན་སོགས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱུན་རིང་བའི་བོད་ཀྱི་དགོན་གྲྭ་མང་པོར་མཇལ་བས་རྒྱ་དཔེ་ཕོན་ཆེན་པོ་ཕྱག་སོན་བྱུང་བ་བསྡུ་རུབ་དང་བཅས་བལ་ཡུལ་བརྒྱུད་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས།
       སྐོར་སྐྱོད་ཐེངས་གསུམ་པ།
       སྐབས་འདི་ནི་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་རྒྱ་གར་སོགས་སུ་གནའ་ཤུལ་གྲགས་ཅན་རྣམས་ཉུལ་ཏེ་ཡུལ་དངོས་རྟོག་དཔྱོད་མཛད་པའི་སྒང་ཡིན་ལ། རཱ་ཧུ་ལ་མཆོག་སྤྱི་ལོ༡༩༣༦ལོའི་ཟླ༢པའི་ཚེས༦ཉིན་རྒྱ་གར་ནས་ཆེད་ཕེབས་ཀྱིས་བལ་ཡུལ་དུ་ཕེབས་པ་དང་། བལ་ཡུལ་ནས་བྲམ་ཟེ་གསེར་རྒྱལ་གྱི་ཁྱིམ་དུ་བཞུགས་ཏེ་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་རྒྱ་དཔེ་ཁ་ཐོར་དག་སྒྲིག་བྱས་པ་དང་། མ་ཚང་བ་རྣམས་བོད་སྐད་ནས་སཾསྐྲྀ་ཏའི་སྐད་དུ་ཕྱི་འགྱུར་མཛད་དེ་ཁ་གསབ་བྱས་པ་རེད། ལོ་འདིའི་ཟླ༤པའི་ཚེས༢༣ཉིན་ཐོང་ལ་བརྒྱུད་ནས་ས་སྐྱ་ལ་ཕེབས། ཐེངས་འདིར་བོད་ཡུལ་དུ་ཁྱོན་བསྡོམས་ཟླ༦དང་ཉིན༤ལྷག་ལ་བཞུགས་པ་དང་། ཕེབས་བཞུགས་གནང་ཡུལ་གྱི་དགོན་སྡེ་གཙོ་བོ་ཡང་ས་སྐྱ་དགོན་པ་དང་ཞ་ལུ་དགོན་པ། ངོར་དགོན་པ་སོགས་ཡིན་ལ། ཁྱོན་བསྡོམས་པས་ལེགས་སྦྱར་དཔེ་རྙིང་པོད༡༥༥ལྷག་ལ་མཇལ་བ་དང་། དེ་རྣམས་ལས་སྐོར་ཞིག་བཤུ་འབྲི་བྱས་པ་དང་དཔེ་རྙིང་པོད༥༥ལྷག་འདྲ་པར་དུ་བླངས་ཏེ་ལེགས་སྦྱར་དཔེ་རྙིང་འཚོལ་སྡུད་ཐད་གྲུབ་འབྲས་བླ་ན་མེད་པ་བླངས་པ་རེད།
       སྐོར་སྐྱོད་ཐེངས་བཞི་པ།
       སྤྱི་ལོ༡༩༣༨ལོར། དཔེ་རྙིང་ཁྲོད་ཀྱི་དབུ་ཞབས་ལྷ་སྐུ་སོགས་ཕབ་བཤུས་བྱེད་མཁན་གྱི་རི་མོ་བ་གཅིག་དང་། མ་དཔེ་རྣམས་པར་བཤུས་རྒྱག་མཁན་གྱི་པར་བ་གཅིག ལམ་བགྲོད་དཔང་ཡིག་ལེན་མཁན་གཅིག བོད་ཀྱི་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་བཅས་ཀྱིས་རོགས་འདེགས་ཅི་མཁོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱས་ཏེ་རྒྱ་དཔེ་མང་པོ་བཞུགས་སའི་ཆོས་གཞི་རྣམས་རྩད་ཆེད་བཅད་ཀྱིས་བྱོན། གཞིས་ཀ་བཀྲ་ཤིས་རྩེ་སོགས་སུ་རྒྱ་དཔེ་མང་པོར་པར་བཤུ་དང་དཀར་ཆག་ཕབ་འབྲིའི་ལས་ཀ་ཐེངས་སྔོན་མ་ལས་འཐུས་ཚང་བར་བྱས་ཏེ། བོད་དུ་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད་པའི་ལེགས་སྦྱར་སཾསྐྲྀཏའི་གནའ་བོའི་རྒྱ་དཔེ་མང་པོ་བསྡུ་རུབ་བྱས་པ་སོགས་གནའ་དཔེ་སྡུད་སྒྲིག་གི་ལས་གཞི་ཆེན་པོ་མཇུག་གྲུབ་པར་མཛད། དེ་ལས་གནའ་དཔེ་གང་དང་གང་དག་ལག་སོན་བྱུང་བ་སོགས་ནི་པཎྚི་ཏ་རཱ་ཧུ་ལ་མཆོག་གི་ཡུལ་སྐོར་ཟིན་ཐོ་དང་རང་རྣམ། མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང་ལ་མཇལ་བས་ཞིབ་པར་ཤེས་འོངས་པ་ཞིག་འདུག་གོ །
གཉིས་པ། རཱ་ཧུ་ལ་དང་ཕྱི་གླིང་གི་འཚོ་བས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལ་ཐེབས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན།
       མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ནི་བོད་རིག་པའི་ཆེད་མཁས་པ་དང་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་བསམ་བློའི་སྒོ་འབྱེད་པ། བོད་ཀྱི་མི་ཆོས་རིང་ལུགས་དང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སྔོན་བྱོན་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་ལ་ཐབས་ལམ་གསར་པ་སྤྱད་དེ་དུས་རབས་གསར་པའི་ཁ་ཕྱོགས་དང་མཐུན་ཞིང་། རིག་གནས་སྤེལ་རེས་ལ་མཛད་རྗེས་ཆེན་པོ་མངའ་བར་ཉེ་དུས་མཁས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་བཞེད། དེ་ལ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་གཙོས་པའི་རིག་གནས་གསར་པ་ནང་འདྲེན་ལ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱི་མཛད་རྗེས་བགྲང་མི་ཚར་མོད། དེ་ལྟའི་རིག་གནས་གསར་པ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་བདག་རྐྱེན་དང་ཁྲིད་སྟོན་ལ་རཱ་ཧུ་ལའི་ཤུགས་རྐྱེན་མང་དུ་ཐེབས་ཡོད་ལ། ལྷག་པར་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཕྱི་གླིང་པའི་འཚོ་བ་དང་རིག་གནས་ལ་འབྲེལ་བ་དམ་པོར་ཚུགས་པ་ཡང་། རཱ་ཧུ་ལས་ཁོང་ལ་གནང་བའི་རིག་གནས་འགྲུལ་བཞུད་ཀྱི་ལམ་ཀ་དང་མ་འབྲེལ་བ་མེད་ཕྱིར། འདིར་རཱ་ཧུ་ལ་མི་སྒེར་རམ་ཕྱི་གླིང་གི་འཚོ་བ་དང་རིག་གནས་ཀྱིས་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པའི་སྐོར་ཞུ་བ་ལ།
       ༡.རཱ་ཧུ་ལས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལ་ཐེབས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན།
       རཱ་ཧུ་ལ་མཆོག་ནི་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱི་ཕྱི་གླིང་པའི་གྲོགས་པོ་ཡོངས་ལས་འབྲེལ་འདྲིས་ཆེས་དམ་པའི་མི་དེ་ཡིན་ལ། དབྱིན་ཡིག་དང་ལེགས་སྦྱར། ཧིན་རྡུའི་ཡི་གེ་སོགས་རྒྱུག་ཆེ་བའི་ཡིག་རིགས༣༤ཙམ་ལ་བྱང་ཆ་དོད་པ་དང་། པར་དུ་བཏབ་ཟིན་པའི་བརྩམས་ཆོས་དེབ༦༢ལྷག་མཆིས་པ་སོགས་རཱ་ཧུ་ལ་ནི་ཤེས་བྱའི་གནས་ཀུན་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ཞིག་ཡིན་པ་རྟོགས་ཐུབ། གོང་གསལ་ལྟར་མཁས་དབང་རཱ་ཧུ་ལ༡༩༣༤ལོར་བོད་ལྗོངས་སུ་སླེབས་ནས་རྒྱ་གར་ན་དཔེ་རྒྱུན་ཧ་ཅང་དཀོན་པའི་ཏ་ལའི་ལོ་མའི་དཔེ་རྙིང་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་སྐབས་སུ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ངོ་ཤེས་སུ་གྱུར་པ་དང་། སྐབས་དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་དང་མཉམ་འབྲེལ་གྱི་མགོ་ཚུགས་པ་རེད། ཤེས་བྱ་གསར་པའི་ཐད་ནས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱིས་རཱ་ཧུ་ལའི་མདུན་ནས་ལེགས་སྦྱར་སྒྲ་རིག་པ་དང་དབྱིན་ཇིའི་རིག་གནས་ལ་གསན་སྦྱོང་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་གནང་ཐུབ་སོང་བ་མ་ཟད། དེང་རབས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་རྟོག་དཔྱོད་དང་ཞིབ་འཇུག་གི་ཐབས་ལམ་ལ་ཡང་རྒྱུས་མངའ་ལོན་ནས་ཡིག་སྒྱུར་དང་རྩོམ་འབྲིའི་བརྩམས་ཆོས་མང་དུ་སྤེལ། གནས་ཚུལ་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལྟ་བ་དེ་སྲོལ་རྒྱུན་ནས་དེང་རབས་དང་། ལྷ་རིག་ལོ་རྒྱུས་ལྟ་བ་ནས་མི་ཆོས་ལོ་རྒྱུས་ལྟ་བར་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བར་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད་ལ།གཞན་རཱ་ཧུ་ལ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་སྒེར་སྡོམ་ལས་འགུལ་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དང་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་དང་། མི་རིགས་རིང་ལུགས་བཅས་ཀྱི་རྔམས་མཐུག་པའི་བསམ་བློས་ཁེངས་ཡོད་གཤིས། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ལ་བསམ་བློའི་ཐད་དུའང་ཤུགས་རྐྱེན་ངེས་ཅན་ཐེབས་ཡོད་པར་མ་ཟད། རྒྱ་གར་མི་རིགས་དམངས་གཙོའི་ལས་འགུལ་གྱིས་ཀྱང་ཁོང་ལ་བག་ཆགས་ཟབ་མོ་བཞག་ཡོད་པ་རེད། ཤུགས་རྐྱེན་འདི་དག་གི་འོག་ཏུ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱིས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ལ་བསྔགས་བརྗོད་དང་བོད་ལྗོངས་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་བཅོས་བསྒྱུར་གཏོང་རྒྱུའི་འདོད་ཚུལ་འཛིན་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། ༡༩༣༨ལོར་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་དང་རཱ་ཧུ་ལ་རྣམ་གཉིས་ལྷན་དུ་བོད་ལ་དཔེ་རྙིང་འཚོལ་ཞིབ་ཏུ་ཕེབས་པའི་སྐབས་དེར། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ནས་རཱ་ཧུ་ལས་བོད་ཀྱི་ཞིང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ལས་འགུལ་སྤེལ་བའི་བླང་བྱ་འགའ་རེ་བཏོན་པ་ཡང་དང་ལེན་བྱས་སྐད། དེ་ལས་ཤེས་ཐུབ་པ་ནི། རཱ་ཧུ་ལའི་བསམ་བློའི་སྟེང་ནས་ཀྱང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་བཟོས་པ་ཡོད་པ་གདོན་མི་ཟའོ། །
       ༢.ཕྱི་གླིང་གི་འཚོ་བས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལ་ཐེབས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན།
       དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱི་མི་ཚེ་གཅིག་གི་རིག་གཞུང་དཔྱད་འབྲས་ནི་སྣ་མང་ཞིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། རིག་གཞུང་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ཕྱོགས་མང་པོ་འདུས་ཡོད་དེ། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་སྐོར་ལ་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱི་ཆེད་མཁས་པ་ཏུའུ་ཡུང་པིང་གིས་སྡོམ་རྩིས་གནང་བ་གཞིར་བཟུང་ནས། མིག་སྔར་གྱི་བརྩམས་ཆོས་ལ་བལྟས་ན། ༡༩༣༦ལོར་ཚགས་པར་དུ་ཐེངས་དང་པོའི་རྩོམ་ཡིག་བཀོད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། སྤྱི་ལོ༡༩༥༡ལོར་སྐུ་གཤེགས་པའི་བར་གྱི་མི་ལོ༡༥ཡི་རིང་། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱིས་རྩོམ་འབྲི་དང་ཡིག་སྒྱུར་གནང་བའི་བརྩམས་ཆོས༡༠༣གྱི་ཁྲོད་དུ། ཆེད་རྩོམ་ཁག༡༢དང་དཔྱད་རྩོམ་ཁག༧༧དང་། བསྒྱུར་དེབ་ཚན་པ༩དང་བསྒྱུར་རྩོམ༥བཅས་ཡོད། དེ་ལས་གཞན་ད་དུང་སྙན་དངགས་ཚན་པ༢༠དང་རི་མོ་རིགས༡༢༥ཡི་བརྩམས་ཆོས་ཀྱང་ཡོད་དོ། །འདི་འདྲའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཞིབ་འཇུག་གི་གྲུབ་འབྲས་ལས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱི་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་ཡོན་ཏན་མངོན་ཐུབ་སྟེ། གྲུབ་འབྲས་དེ་དག་གི་ཁྲོད་དུ་བརྩམས་ཆོས་ཕལ་མོ་ཆེ་ནི་ཕྱི་གླིང་དུ་འཚོ་བ་རོལ་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཡང་ན་ཕྱི་གླིང་གི་རྒྱུ་ཆ་གཙོ་བོར་བྱས་པ་ཡིན་པས་མི་ལོ༡༢རིང་ཕྱི་གླིང་རིག་པས་བསྐོར་བ་དེས་ཁོང་གི་མི་ཚེ་གང་བོའི་གྲུབ་འབྲས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཟབ་མོ་ཐེབས་པ་མཐོང་ཐུབ།
       བརྒྱུད་སྤེལ་དང་པར་སྐྲུན་བྱས་ཟིན་པའི་བརྩམས་ཆོས་ལ། «རྒྱ་གར་ནས་མཐོང་བའི་སྔོན་མེད་ཀྱི་བློ་བསྐྱེད»དང་། «གོ་ལ་རིལ་པོའམ་ཟླུམ་པོ»དང་། «མཐའ་མཚམས་ས་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་མིང་བཏགས་ཚུལ་སོགས»དང་། «བྷ་བུ་མཐར་ཕྱིན་ལགས་ལ་གནང་བའི་ཀ་བཤད»དང་། «བོད་ཀྱི་སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་བྷངྒ་ལའི་པཎ་གྲུབ་གཉིས»དང་། «འདོད་པའི་བསྟན་བཅོས»དང་། «ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»དང་། «ཧི་མ་ལ་ཡའི་བསྟན་བཅོས»དང་། «རཱ་མཱ་ཡ་ཎའི་རྟོགས་བརྗོད»དང་། «རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་ཆའི་སྐོར»དང་། «ལེགས་སྦྱར་བང་མཛོད»དང་། «ཕྱི་རོལ་པའི་གྲུབ་མཐའི་རྣམ་གཞག་རྒྱས་པ»དང་། «ཕྱི་རོལ་པ་དང་ནང་པ་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པའི་གནད་གསལ་བར་བསྟན་པ»དང་། «འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»སོགས་ཡོད།
       ཡིག་སྒྱུར་བརྩམས་ཆོས(མཉམ་སྦྲེལ་གྱི་བརྩམས་ཆོས་ཀྱང་འདུ)ལ། «དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ»དང་། «དགེ་བཤེས་ཆོས་གྲགས་ཀྱི་བོད་ཡིག་ཚིག་མཛོད»དང་། «ཤ་ཀུནྟ་ལ»དང་། «བྱ་ལེན་མ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཟློས་གར»དང་། «ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ»དང་། «སྙན་དངགས་ཀྱི་དཀའ་གནད་ཐོར་བུ»དང་། «དམག་དོན་སྦྱོང་བརྡར»སོགས་ཡོད།
       ཕྱག་བྲིས་བརྩམས་ཆོས་ལ། «རྫོགས་པ་ཆེན་པོ»དང་། «སྐྱེ་བ་ཡང་སྲིད་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས»དང་། «རཱ་ཧུ་ལར་སྤྲིངས་པའི་འཕྲིན་ཡིག»སོགས་ཡོད།
       ཡུལ་སྐོར་བརྩམས་ཆོས་ལ། «ལྷ་ས་ནས་རྡོར་གླིང་བར་གྱི་ལམ་ཡིག་ཚིགས་སུ་བཅད་པ»དང་། «རྒྱལ་ཁམས་རིག་པས་བསྐོར་བའི་གཏམ་རྒྱུད་གསེར་གྱི་ཐང་མ»དང་། «སིངྒ་ལའི་གནས་ཡིག»དང་། «རྒྱལ་ཁམས་རིག་པས་བསྐོར་བའི་གཏམ་རྒྱུད་གསེར་གྱི་ཐང་མའི་བརྗེད་ཟིན»དང་། «རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱི་གནས་ཡིག»དང་། «ནག་པོ་སྤྱོད་པས་མཛད་པའི་ཨེ་ཝཾ་གྱི་རྣམ་བཤད་རི་མོ་ཅན»དང་། «རྒྱ་གར་གྱི་ས་ཁུལ་ལོ་རྒྱུས»དང་། «རྒྱ་གར་གྱི་ས་ཁུལ་ལོ་རྒྱུས་ཁ་སྐོང»སོགས་ཡོད།
       གསོ་རིག་བརྩམས་ཆོས་ལ། «རྒྱུ་མཚན་འགྲེལ་བཤད་ཅན་དང་སྨན་དང་ཟས་རིགས་ཀྱི་རོ་ཉི་ཤུ»དང་། «ཆུ་ཤིང་གི་སྐོར»དང་། «མེ་ཏོག་ཙམ་པ་ཀའི་སྐོར»དང་། «ཨུ་དུམ་ཝ་རའི་མེ་ཏོག་གི་སྐོར»སོགས་ཡོད།
       མཚན་ཉིད་རིག་པའི་བརྩམས་ཆོས་ལ། «བདག་མེད་ལ་དྲིས་པ»སོགས་ཡོད།
       སྒྱུ་རྩལ་བརྩམས་ཆོས་ལ། «མི་ལ་རས་པ»དང་། «དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་བརྩམས་ཆོས་ཨང་རྟགས༡༠པ»དང་། «དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་བརྩམས་ཆོས་ཨང་རྟགས༦༨»དང་། «དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་བརྩམས་ཆོས་ཨང་རྟགས༧༡པ»སོགས་ཡོད།
       བརྩམས་ཆོས་གཞན་དག་ནི། «སྒྲོལ་མ་དབྱངས་འཛོམས་ལ་གནང་བའི་བསླབ་བྱ»དང་། «འཛམ་གླིང་ཤེས་བྱ་ཉོས་པའི་དེབ»སོགས་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་འབུམ་པོད་གསུམ་པའི་མཇུག་ཏུ། “དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་བསྒྱུར་པ་དང་བརྩམས་པ་དངོས་སུ་བཞུགས་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཐོ་ཡིག”ཅེས་པར་ཞིབ་ཕྲས་འཁོད་འདུག
       མདོར་བསྡུས་ན། ཕྱི་གླིང་གི་འཚོ་བས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ལ་མཐོང་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་ཅིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མི་ཚེའི་ཉམས་མྱོང་དང་ཞིབ་འཇུག་གི་དཔྱད་གཞི་མང་པོ་ཡང་གསོག་ཉར་ཐུབ་པར་གྱུར་ཡོད་དེ། ཕྱི་གླིང་ནས་མི་ལོ༡༢རིང་འཚོ་བཞུགས་གནང་བ་ནི་ཁོང་གི་མི་ཚེའི་ཁྲོད་ཀྱི་གསེར་ལས་ལྷག་པའི་དུས་རིམ་ཞིག་དང་། ན་ཚོད་གཞོན་པའི་དུས་དང་སེམས་ཤུགས་ཆེ་ལ་བསམ་གཞིག་མོད་པའི་དུས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན། སྐབས་དེར་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱིས་གནའ་ཤུལ་གྲགས་ཅན་སྐོར་ལ་མཆེད་གྲོགས་མང་དུ་བསྒྲིགས་པ་དང་། དཔེ་མང་ཞིབ་ཀློག་མཛད་པ་སོགས་ཕྱོགས་མང་པོ་ནས་གྲུབ་འབྲས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལེན་ཐུབ་པ་བྱུང་ལ།ཁོང་གིས་ད་དུང་ཞིབ་འཇུག་གི་གྲུབ་འབྲས་དེ་དག་མི་ཚེའི་ཆེས་མཐོ་སར་བཏེགས་ནས་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་གི་ཁྲོད་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་གོ་གནས་ཆེན་པོ་ཟིན་ཡོད།
གསུམ་པ། རཱ་ཧུ་ལའི་མཛད་རྗེས་བྱེ་བྲག་པ།
       ཤིང་ཏ་ལའི་ལོ་མའི་སྟེང་དུ་བྲིས་པའི་ཡིག་རྙིང་དེ་དག་ནི། གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་རིག་གནས་ཁྲི་སྟོང་ཁྲོད་ཀྱི་རིན་ཆེན་ནོར་བུ་ཡིན། དེ་དག་འཚོལ་སྡུད་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་ཅན་རཱ་ཧུ་ལ(Rahula Sankrityayana)ནི་ཏ་ལའི་ལོ་མར་བཀོད་པའི་དཔེ་རྙིང་རྙེད་མཁན་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རིག་གནས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བསྐྱར་འཛུགས་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་ལ། དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་གི་ལམ་འཕྲང་བརྒྱུད་པའི་གྲུབ་འབྲས་སུ་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་དང་གངས་ལྗོངས་རིག་གནས་ཀྱི་གསེར་ཟམ་ལ་བསྐྱར་གསོ་ཐེངས་ཤིག་གནང་ཞིང་། བྱེ་བྲག་གི་མཛད་རྗེས་སྐོར་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ།
       ༡.གནའ་རབས་དཔེ་རྙིང་སྡུད་སྒྲིག་ཐད། ཡིག་རྙིང་སྲུང་སྐྱོབ་དང་བསྡུ་ཉར་མཛད་པ་སྟེ། སྔར་གྱི་དུས་རབས་དག་ཏུ་མ་ཟད་སྤྱི་ལོ༡༩༢༠ལོ་ནས༡༩༣༠ལོའི་བར་སྐབས་སུའང་། དཔེ་རྙིང་དེ་དག་ནི་རང་བྱུང་གི་ཆག་འཇིག་དང་གཡུལ་འཁྲུག་གཏོར་སྐྱོན་སོགས་ཀྱིས་ཉམས་པར་བཅུག་ཡོད་མོད། རཱ་ཧུ་ལས་བོད་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་སྐྱོར་སྐྱོད་ཐེངས་བཞི་མཛད་པའི་རིང་ལ། བློས་དཔོག་དཀའ་བའི་ཁོང་གི་གནའ་དཔེ་མང་པོ་འཚོལ་སྡུད་ཀྱི་ལས་ཀ་ལ་གྲུབ་འབྲས་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་རེད། དཔེར་ན། ས་སྐྱ་དགོན་དུ་གནའ་དཔེ་མང་དུ་རྙེད་སོན་བྱུང་བར་མ་ཟད། ས་བབ་མཐོ་ཚད་མཚོ་ངོས་ལས་སྨི༤༠༠༠ཡིས་བརྒལ་བའི་དགོན་སྡེ་ཁག་ཏུ་བྱོན་ཏེ་སྐུ་གཟུགས་བདེ་ཐང་གི་ཉེན་ཁ་ལའང་མ་འཛེམ་པར། ཚད་གཞི་དང་ཆ་རྐྱེན་ཤིན་ཏུ་ཞན་པའི་པར་ལེན་ཆས་སྤྱད་དེ་ཤོག་ངོས༢༠༠༠ལྷག་ཡོད་པའི་གསུང་རབ་ལ་པར་བཤུས་མཛད། དེ་ལས་ཤེས་ཐུབ་པ་ནི། ཁོང་གིས་དེང་དུས་ཀྱང་མཐོང་ལམ་དུ་གྱུར་པའི“ཆག་འཇིག་མེད་པའི”ཞིབ་འཇུག་གི་ལྟ་བ་བཀོད་དེ། གསར་གཏོད་རང་བཞིན་གྱིས་བརྙན་པར་དང་ཕབ་བཤུའི་ཐབས་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིག་ཚང་མང་པོ་ཉར་ཚགས་གནང་བ་དེ་རེད། ལྷག་བསམ་གྱི་དན་རྟགས་ལ་ཕྱིས་སུ་བུ་ཡིག་རྣམས་ཀྱང་དགོན་སྡེ་རང་གནས་ལ་ཞལ་འདེབས་སུ་ཕུལ་བར་བཤད་ཅིང་། དེའི་ཕྱིར་གསུང་རབ་ལ་བརྩི་འཇོག་དང་སྔར་གནས་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་མཛད་བཟང་འདི་དག་ལ་ད་ལྟར་གཞིགས་ཚེ། རིག་གནས་བསྐྱར་འཛུགས་ཀྱི་མིག་ལྟོས་ཟླ་མེད་ཅིག་ཡིན་པ་རྟོགས་སླའོ། །
       ༢.རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་གི་ཐད། རཱ་ཧུ་ལ་ལགས་ནས་ཏ་ལའི་ལོ་མར་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་མ་དཔེ་གསར་པ་ཞིག་གི་སྲོལ་བཟང་ཞིག་རང་ཆས་སུ་བསྟན་ཡོད་དེ། རཱ་ཧུ་ལ་ལགས་ནི་མྱུལ་དཔྱད་གནང་མཁན་ཙམ་པོ་བ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། ཁོང་གིས་པར་གཞི་མི་འདྲ་བའི་ཏ་ལའི་ལོ་མའི་གནའ་དཔེ་ཁག་གཤིབ་བསྡུར་བྱས་པ་བརྒྱུད་བསྟན་བཅོས་མང་པོའི་རྒྱུན་བཟུང་བ་སྟེ། དཔེར་ན། ས་སྐྱ་དགོན་དུ་ཕྱག་སོན་བྱུང་བའི«ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི»ཡིག་ཆ་དེས་རྒྱ་གར་གྱི་ཚད་མ་རིག་པའི་འཕེལ་རིམ་གྱི་གནས་ཚུལ་གསལ་བར་བྱས་པ་དང་། གྲ་ཐང་སྒོ་བཞིར་རྙེད་པའི་སྔགས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་དེས་ཀྱང་གསང་སྔགས་ཆོས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་གནས་ཚུལ་སྐོར་གྱི་ལྟ་བ་བསྒྱུར་བཅོས་བྱས་པར་ངེས་ཤེས་ཐོབ་ཡོད། གཞན་ཞིག་ནི་རཱ་ཧུ་ལ་ལགས་ཀྱིས་ཡིག་ཚང་ཕྱིའི་དངོས་པོའི་ཁྱད་ཆོས་ལའང་དམིགས་བསལ་གྱི་དོ་གལ་ཆེན་པོ་གནང་ཡོད་པ་སྟེ། ཤོག་བུའི་རྒྱུ་ཆ་དང་། བཟོ་བཀོད། ཡི་གེའི་ཁྱད་ཆོས་སོགས་ལ་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱི་ཞིབ་འཇུག་བརྒྱུད་དེ་རྒྱུན་ཆད་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་མ་ལག་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་བསྐྱར་གསོ་གནང་། དེ་ལྟ་ན་ཁོང་གི་ལས་གཞི་ཆེན་པོ་དེས་ཏ་ལའི་ལོ་མའི་བསྟན་བཅོས་ནི་ཡི་གེའི་རྟེན་གཞི་ཙམ་མིན་པར་གནའ་བོའི་བཟོ་ལས་ཀྱི་ལག་རྩལ་དང་། རིག་གནས་སྤེལ་རེས་ཀྱི་དངོས་པོའི་བདེན་དཔང་ཤ་སྟག་ཡིན་པར་བསྟན་པ་སོགས་མང་ཡང་ཡིག་ཚོགས་ལ་འཇིགས་ཏེ་རེ་ཞིག་བཞག་གོ །
བཞི་པ། མཇུག་སྡུད་པ།
       མདོར་ན། གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་པའི་རྒྱུད་འཛིན་པ་དང་། སྐད་རིགས་སྣ་མང་ལ་བྱང་བའི་མཁས་དབང་རཱ་ཧུ་ལ་མཆོག་གིས་དཀའ་སྡུག་ཁྱད་དུ་གསོད་པའི་དཔའ་སྤོབས་དང་བཅས་བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་དགོན་སྡེ་ཁག་ཏུ་ཐེངས་བཞིར་སྐོར་སྐྱོད་ལ་ཕེབས་ཏེ། བོར་བརླག་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལེགས་སྦྱར་གནའ་དཔེ་ཁྱོན་པོ་ཏི་བཞི་བརྒྱ་ལྷག་འཚོལ་སྡུད་དང་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་མཛད་པས། འཛམ་གླིང་གི་ཤེས་རིག་ལོ་རྒྱུས་ལས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་ཐད་དུ་ཡང་ཞིབ་འཇུག་གི་ས་བོན་བླ་མེད་བསྩལ་ཏེ་རིག་གནས་འཆམ་མཐུན་མཉམ་གནས་ཀྱི་སྒོ་གླེགས་ཆེ་རུ་བརྡུངས་པར་མ་ཟད། རིག་གནས་འབྲེལ་འདྲིས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་འོག་ཏུ་བོད་རིགས་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་དང་གྲུབ་འབྲས་ལ་མཐུན་རྐྱེན་གང་ལེགས་སྦྱར་བ་སྟེ། གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང་ལས། ལམ་འགྲུལ་སྐབས་ཀུན་ཏུ་པཎྚི་ཏས་གཅེས་པར་བསྐྱངས་ཏེ་དཀའ་ལས་ཆེ་བ་རང་མ་བྱུང་། ཞེས་པ་དང་། དེ་རྗེས་ཀྱི་ཁོང་གི་ལེགས་སྦྱར་དང་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་སོགས་སློབ་སྦྱོང་གི་གནས་སྐབས་དག་ཀྱང་རཱ་ཧུ་ལའི་བཀའ་དྲིན་དང་མ་འབྲེལ་བ་མེད་ཅེས་བཤད་ཀྱང་ཆོག་ཆོག་ཅིག་འདུག་ཅིང་། ཕྱིས་མཁས་དབང་དགེ་ཆོས་མཆོག་ནས་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁམས་བསྙེགས་ཏེ་བོད་ལ་རིག་གནས་ཀྱི་ཞབས་འདེགས་ཆེན་པོ་མཛད་པ་དག་ཀྱང་དེ་ལས་མ་འདས། དེ་ལ་འདིར་བཀོད་པའི་ནང་དོན་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་གྲགས་ཅན«གཏམ་རྒྱུད་གསེར་གྱི་ཐང་མ»དང་། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་གྱི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་བདུད་འདུལ་རྡོ་རྗེ་ལགས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མའི་མཐར་ཕྱིན་དཔྱད་རྩོམ«བོད་དུ་བཞུགས་པའི་ལེགས་སྦྱར་དཔེ་རྙིང་གི་རྟོག་དཔྱོད»ཅེས་པ། མཚོ་སྔོན་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་གྱི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་བསོད་ནམས་དོན་གྲུབ་དང༢༠༡༩ལོའི་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མ་མགར་རྩེ་རྡོ་རྗེ་ཚེ་བརྟན་གྱིས་བྲིས་པའི«མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་རྒྱ་དཔེ་རྩད་འཚོལ་དང་ཞིབ་འཇུག་གི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ»ཞེས་པའི་དཔྱད་རྩོམ། ཏུའུ་ཡུང་པིང་གི་དཔྱད་རྩོམ«རྒྱལ་ཕྱི་ནང་གི་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ཞིབ་འཇུག་གི་འཕེལ་ཕྱོགས་གསར་པ»(རྒྱ་ཡིག་པར་མ)དང་། རྒྱའི་ཞིབ་འཇུག་པ་ཡཱང་ཡུང་ཧོང་དང་པའོ་ཏུང་གཉིས་ཀྱིས་བྲིས་པའི་དཔྱད་རྩོམ«ཕྱི་གླིང་འཚོ་བས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལ་ཐེབས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན»(རྒྱ་ཡིག་པར་མ)སོགས་ལས་ཕྱུང་བ་ཡིན་པས། བློ་གསལ་རྣམས་ཞིབ་པར་ཤེས་འདོད་ན་ཁོང་ཅག་གི་ཡིག་ཆ་དེ་དག་ལ་མཇལ་བར་རིགས་སོ། །